Türkiye'de ticari elektronik iletiler 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili Yönetmelik ile düzenlenir. Bu kurallar SMS'i nereden gönderdiğinize bakmaz: bir SMS sağlayıcısının başlığıyla da gönderseniz, kendi hattınızdan da gönderseniz yükümlülük aynıdır ve iletiyi gönderen firmaya aittir.
1. Önce ayrımı yapın: bilgilendirme mi, ticari ileti mi?
Pratikte en önemli soru budur.
- Bilgilendirme iletisi: alıcının sizinle yaptığı bir işleme ilişkindir. Sipariş alındı, kargoya verildi, randevunuz yarın, ödemeniz alındı, teknisyen yola çıktı, doğrulama kodunuz. Bu iletiler genel olarak onaya bağlı değildir.
- Ticari ileti: mal ya da hizmetinizi tanıtmak, satış artırmak amacı taşır. Kampanya, indirim, yeni ürün duyurusu, "sizi özledik" iletisi, bayram kutlamasının altına eklenen indirim kodu. Bunlar önceden onay gerektirir.
2. İYS nedir?
İleti Yönetim Sistemi (İYS), ticari ileti onaylarının ve retlerinin tutulduğu ulusal kayıt sistemidir. Ticari ileti gönderen firma (hizmet sağlayıcı):
- İYS'ye kaydolur,
- aldığı onayları belirlenen süre içinde İYS'ye yükler,
- göndermeden önce alıcının İYS'deki güncel izin durumunu kontrol eder,
- İYS üzerinden gelen retleri dikkate alır.
Alıcı da onaylarını ve retlerini İYS üzerinden (iys.org.tr, e-Devlet ya da mobil uygulama) görebilir ve yönetebilir. Esnaf ve tacirlere gönderilen iletilerde onay şartının uygulanışı farklıdır, ama ret hakkı her durumda tanınmalıdır.
3. Ret hakkını kolay kullandırın
Ticari iletide alıcının ücretsiz ve kolay ret yolu bulunmalıdır. Kendi hattınızdan gönderdiğiniz SMS'in burada bir avantajı vardır: alıcı aynı numaraya "İPTAL" yazarak yanıt verebilir. Bu yanıtı görmezden gelmek ise hem hukuki hem de itibar sorunu yaratır.
4. Ret listesi nasıl tutulur?
Ret listesi, size "bana artık gönderme" diyen numaraların listesidir. İyi bir ret listesi:
- Kendiliğinden dolar. Mesajra'da geçit telefonuna gelen SMS, firma ayarındaki ret kelimelerinden biriyse (İPTAL, RET, STOP…; büyük-küçük harf ve Türkçe karakter farkı gözetilmez) numara ret listesine yazılır.
- Gönderimi gerçekten durdurur. Listedeki numaraya ileti oluşturulursa gönderilmez,
RET_LISTESIkoduyla iptal edilir. Toplu gönderimin önizlemesinde kaç kişinin listede olduğu görünür. - Elle de yönetilir. Telefonla ya da e-postayla ret bildiren kişiyi listeye siz eklersiniz; o numaraya bekleyen iletiler de iptal olur.
- İYS'ye yansıtılır. Ret listesi sizin sisteminizdir; İYS'deki kaydı güncellemek ayrı bir adımdır ve sizin sorumluluğunuzdadır.
5. Kayıt tutun
Onayı nasıl ve ne zaman aldığınızı (form, sözleşme kutucuğu, SMS ile onay) ve reddi ne zaman işlediğinizi kanıtlayabilmeniz gerekir. Gönderim ve gelen SMS kayıtlarınızı düzenli tutun; Mesajra'da gelen SMS'ler ve ret listesine yazılma zamanı panelde ve API'de görünür.
Kısa kontrol listesi
- İletiniz bilgilendirme mi, ticari mi? Ticariyse onay var mı?
- İYS kaydınız ve onay yüklemeleriniz güncel mi?
- Göndermeden önce İYS izin durumu kontrol ediliyor mu?
- Ret kelimeleri tanımlı mı, ret listesi gönderimi durduruyor mu?
- Bilgilendirme iletilerinize kampanya metni karışmıyor mu?
Mesajra'nın bu konudaki yaklaşımı ticari ileti ve İYS sayfasında.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Firmanızın durumuna özel değerlendirme için bir hukukçuya başvurunuz.