Yatışı olan her klinikte bir kafesin önünde ya da bir panoda bir kâğıt asılıdır: hastanın adı, kilosu, ilaçlar, dozlar, saatler ve yapılanların yanına atılmış paraflar. Bu kâğıt yatan hastanın en kritik kaydıdır. Aynı zamanda ıslanan, düşen, okunmayan, vardiya değişiminde gözden kaçan ve taburcuda çöpe giden kayıttır.
Kâğıt çizelgede ne ters gider?
- Atlanan doz: gece 02:00 dozunun yapılıp yapılmadığı sabah ancak paraf varsa anlaşılır. Paraf yoksa yapılmadı mı, yapıldı da yazılmadı mı?
- Çift doz: iki tekniker aynı saatte aynı hastaya bakar, biri yapar, öteki yazılmadığını görüp yeniden yapar.
- Okunmayan talimat: el yazısıyla yazılmış doz, birim ya da sıklık yanlış okunabilir; "mg" ile "ml" karışabilir.
- Değişen talimat: hekim tedaviyi değiştirir, eski satır çizilir ama çizgi her zaman net değildir.
- Ücret kaçağı: yatış boyunca yapılan uygulamaların ve kullanılan sarfın bir kısmı hesaba hiç yazılmaz.
- Stok farkı: kullanılan ilaç stoktan düşülmez; ay sonunda sayım tutmaz.
- Sahibe bilgi: "Bugün nasıl?" sorusu için hekimin kâğıda bakması, telefonda ezbere anlatması gerekir.
Çizelge talimattan doğmalı
İnsan hekimliğindeki ilaç uygulama kaydı (MAR) yaklaşımı veteriner yatışına da uyar: hekim bir kez talimat yazar, uygulama satırları talimattan üretilir, uygulayan kişi her satırı işaretler.
- Talimat: ilaç ya da sıvı, doz, uygulama yolu, kaç saatte bir (ya da gerektikçe), sıvıda ml/saat, başlangıç ve bitiş.
- Çizelge: talimat ileriki saatler için uygulama satırlarına dönüşür; her satırın planlı saati vardır.
- Uygulama: tekniker satırı "yapıldı" ya da "atlandı" olarak işaretler. Kim ve ne zaman işaretlediği kendiliğinden yazılır. Atlanan dozda neden zorunludur.
- Değişiklik: talimat durdurulunca gelecekteki satırlar silinmez, "talimat durduruldu" nedeniyle atlanmış olarak kalır; geçmiş okunur kalır.
Geciken doz görünür olmalı
Kâğıtta geciken doz, birinin kâğıda bakmasını bekler. Dijital çizelgede planlı saatinden belirlediğiniz süre kadar geçen ve işaretlenmeyen satır uyarı verir. Bu, gece vardiyasında az kişiyle çok hastaya bakan ekip için en değerli özelliktir.
İşletme tarafı: ücret ve stok
Yapılan her uygulama aynı anda iki iz bırakmalıdır: kullanılan ilaç lotuyla stoktan düşmeli, ücretli bir uygulamaysa hastanın hesabına yazılmalıdır. Günlük yatış ücreti de her gün kendiliğinden hesaba düşmelidir. Taburcuda hesap kalem kalem hazırdır; sahibine neyin, ne zaman yapıldığını göstermek kolaylaşır.
Hesap örneği: Günde dört ücretli uygulamanın birinin yazılmadığı üç günlük bir yatışta üç kalem hesaba hiç girmez. Kendi kliniğinizdeki kaçağı ölçmek için birkaç yatışın kâğıt çizelgesini adisyonla karşılaştırmanız yeterlidir.
Sahibe günlük durum
Yatan hayvanın sahibi gün içinde birkaç kez arar. Hekimin paylaşmak istediği gözlemi (iştahı, idrarı, genel durumu, bir fotoğraf) sahibe portaldan ya da mesajla göndermesi hem telefon yükünü azaltır hem sahibin güvenini artırır. Paylaşılan ile paylaşılmayan ayrı tutulmalı; klinik notun tamamı sahibe açılmamalıdır.
Geçiş için pratik öneriler
- Ekranı kafesin yanına koyun. Yatış alanında duvara asılı bir tablet ya da teknikerin telefonu, "masaya dönüp yazarım" alışkanlığını kırar.
- Sıvı ve antibiyotikle başlayın. En sık ve en zaman duyarlı uygulamalar ilk haftada alışkanlık kazandırır.
- Atlanan dozda nedeni zorunlu tutun. "Hasta kustu", "damar yolu çıktı", "hekim durdurdu" gibi nedenler ertesi gün hekimin işine yarar.
- Kesinti planı yapın. İnternet kesintisine ya da cihazın bozulmasına karşı yazdırılmış güncel çizelge ve kesinti bitince girilecek kayıtlar için bir düzen belirleyin.
- Vardiya devrini ekrandan yapın. Kafes ızgarasında kritik hastalar ve geciken uygulamalar devrin gündemidir.
Vetikra'da
Yatış açılırken kafes seçilir; izolasyon gereken hasta yalnız izolasyon kafesine yerleşir, bir kafeste tek hasta olur. Hekim talimatı 48 saatlik uygulama çizelgesine döner ve her gün ileri uzar. Tekniker çizelge ekranında tek dokunuşla "yapıldı" der; ilaç lotla stoktan, ücretliyse hesaptan düşer. Geciken uygulama uyarı verir; genel durum kritik ya da ciddiye düşünce hekimlere bildirim gider. Günlük yatış ücreti her gün kendiliğinden hesaba yazılır. Sahiple paylaşılan gözlem portala ve isterseniz WhatsApp'a gider. Ayrıntı: yatış ve ameliyat.
Kaynaklar
- Vetikra ürün kararları: yatış, talimat, uygulama çizelgesi ve gözlem (K-53), yatış ücreti (K-54)
Bu yazıdaki sayılar yalnız hesap örneğidir; kendi oranlarınızı Vetikra raporlarından ya da kendi kayıtlarınızdan ölçün.