Her asansör yılda en az bir kez periyodik kontrolden geçer ve sonucunda kabine renkli bir bilgi etiketi yapıştırılır. Etiketin rengi yalnızca bir not değildir: giderme sürelerini, takip kontrolünü, mühürleme riskini ve hatta bakım firmasının o asansör için ücret isteyip isteyemeyeceğini belirler. Bu yazıda yürürlükteki yönetmeliklere göre etiketleri ve süreleri özetliyoruz.
Önce doğru yönetmelik
Sektörde hâlâ sık anılan 2015 tarihli "Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği" yürürlükte değildir. Konu bugün iki ayrı metinle düzenlenir:
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 4/5/2018-30411; son değişiklik 5/8/2025-32977): yıllık kontrol, etiketler, A tipi muayene kuruluşu.
- Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (RG 6/4/2019-30737; son değişiklik 10/2/2023-32100): bakım, tescil, garanti, yetkili servis.
2025 değişikliği bakım firmasını doğrudan etkileyen bir süreyi değiştirmedi.
Kontrolü kim, ne zaman yapar?
- Sürekli kullanılan asansörün periyodik kontrolü yılda en az bir kez yapılır. Kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve ilgili idareyle (belediye ya da il özel idaresi) protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşu yapar (md. 8/1, 16/1).
- Sonraki yılın kontrol tarihi, bu yıl yapılan kontrolün tarihi esas alınarak belirlenir (md. 8/3).
- Kontrol yaptırma yükümlülüğü bina sorumlusu ve ilgili idaredir, bakım firması değildir (md. 8/4). Yine de takvimi takip etmek, iyi bir bakım firmasının hizmetinin parçasıdır.
- Kontrol tarihi bina sorumlusuna ve/veya bakım firmasına en az 3 gün önce SMS ya da e-postayla bildirilir (md. 16/9).
- Kontrol, bakım firmasının nezaretinde yapılır. Nezaret eden kişi teknik bakım ve onarım personeli olmalı, işveren bilgili kimlik kartı taşımalı ve güncel SGK kaydı muayene kuruluşuna sunulmalıdır (md. 9/11). Nezaret edilmeyen asansör bu durumla Bakanlık veri tabanına işlenir (md. 28/3).
Dört etiket, dört anlam
| Etiket | Sonuç | Giderme süresi | Süre sonunda giderilmezse |
|---|---|---|---|
| Kırmızı | Güvensiz | En fazla 60 gün (md. 11/6). Asansörün kullanımına izin verilmez. | İlgili idare elektriği keserek mühürler (hizmetten men). |
| Sarı | Kusurlu | En fazla 120 gün (md. 11/8). | Kullanıma izin verilmez, mühürlenir. |
| Mavi | Hafif kusurlu | Bir sonraki periyodik kontrole kadar (md. 11/10). | Mavi etiket için bina sorumlusuna ceza uygulanmaz (md. 37/2). |
| Yeşil | Kusursuz | — | Tescil için yeşil etiket şarttır (AİBY md. 7/5). |
Kırmızıdan sarıya geçen asansör
Kırmızı etiketli bir asansör düzeltilip takip kontrolünde sarıya geçerse, periyodik kontrol tarihinden itibaren 120 gün içinde maviye ya da yeşile geçmelidir (md. 11/11). Geçemezse mühürlenir. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği md. 10/11'e göre bu süre dolduğunda bakım firması da o asansöre bakım sunamaz ve aylık bakım ücreti talep edemez. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık.
Takip kontrolü
- Kırmızı ve sarı etikette takip kontrolü, giderme süresinin bitiminden itibaren en fazla 3 işgünü içinde yapılır (md. 11/6, 11/8).
- Bina sorumlusu süre dolmadan başvurursa takip kontrolü en fazla 10 işgünü içinde yapılır (md. 24/3).
- Kırmızı ve sarı etikette ilk takip kontrolü ücretsizdir (md. 24/5). Sonraki takiplerin ücretini protokol belirler, ancak tutar periyodik kontrol ücretini aşamaz.
- Mavi etikette rapor onayından itibaren 60 gün içinde başvurulursa ilk takip kontrolü ücretsizdir (md. 11/10).
- Takip sonunda durumu değişmeyen kırmızı ya da sarı etiketli asansör, muayene kuruluşunca 5 işgünü içinde mühürleme için ilgili idareye bildirilir (md. 26/3).
Mühürleme ve mühür bozma
Süresinde giderilmeyen kırmızı ya da sarı etiketli asansör ilgili idarece mühürlenir. Düzeltme yapılabilmesi için bina sorumlusu ilgili idareye ve muayene kuruluşuna başvurur, asansörü kullandırmayacağına dair yazılı taahhüt verir. Mühür bozma tutanağındaki düzeltme süresi en fazla 45 işgünüdür. Bu süredeki yükümlülükler bina sorumlusu ile bakım firması arasındaki sözleşmeyle belirlenir (md. 11/9). Bu yüzden bakım sözleşmenizde mühür bozma sürecinde kimin ne yapacağını açıkça yazmanız önerilir.
Rapor ne zaman elinize geçer?
Rapor muayene mühendisince çevrimiçi oluşturulur ve teknik yönetici 3 işgünü içinde e-imzayla imzalar. Kırmızı ve sarı raporlar imzayı izleyen ilk işgünü, mavi ve yeşil raporlar 3 işgünü içinde bina sorumlusuna ve bakım firmasına iletilir (md. 20/4-5). Süreler iletimle başladığından, raporun alındığı tarihi kayda geçirmek önemlidir.
Kimlik etiketi ve bilgi etiketi
- Asansör kimlik etiketi 85×50 mm, gri zeminlidir. Asansör kimlik numarası, UAVT bina numarası ve bina içi sıra numarasından oluşur; Bakanlığın ürettiği 32 haneli tanımlama ve karekod taşır. Biri kabinde, biri kumanda panosunda bulunur. Kumanda panosundaki, bakım sözleşmesi olan firmanın kalıcı olarak monte ettiği 90×60 mm metal plaka üzerindedir (md. 21).
- Bilgi etiketi (renkli olan) en az 16×8 cm'dir ve sahteciliğe karşı karekod ya da doğrulama kodu taşır (md. 22).
2026 periyodik kontrol ücretleri
Ücret aralığını Bakanlık belirler; somut ücreti ilgili idarenin karar organı bu aralıkta seçer (md. 10). Bina sorumlusundan KDV dahil tahsil edilir. Tescil öncesi ilk kontrol 3 kat ücretlidir, resmî devlet okulları yıllık ve takip kontrol ücreti ödemez (md. 23).
| Durak sayısı | Taban (TL) | Tavan (TL) |
|---|---|---|
| 0–5 | 2.711 | 3.068 |
| 6–10 | 3.068 | 3.603 |
| 11–15 | 3.603 | 4.324 |
| 16–20 | 4.324 | 5.046 |
| 21–25 | 5.046 | 5.768 |
| 26–30 | 5.768 | 6.488 |
| 30+ | 6.488 | 9.021 |
Bakım firması için pratik kontrol listesi
- Her asansör için son kontrol tarihini ve sonraki kontrol tarihini tutun; 30 gün kala hazırlık bakımı yapın.
- Kontrol günü nezaret edecek teknisyeni önceden atayın; kimlik kartı ve SGK belgesi hazır olsun.
- Raporun size ulaştığı tarihi kaydedin; süreler buradan işler.
- Kırmızı ve sarı etikette geri sayımı yöneticiyle paylaşın, mühürleme riskini yazılı bildirin.
- Uygunsuzlukları teklif kalemlerine dönüştürün; onaylanınca iş emri açın.
- Kırmızı etiketli asansörü bakım planından ve aylık faturadan çıkarın.
Kabinra bu tarihleri asansör kartında kendiliğinden hesaplar: rapor yüklenir, etiket ve uygunsuzluklar okunur, süreler geri sayılır, kırmızı etiketli asansörde bakım ve fatura otomatik durur. Ayrıntılar özellikler sayfasında.
Kaynaklar
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği — RG 4/5/2018-30411 (değişiklikler: 24/12/2021-31699, 13/9/2022-31952, 5/8/2025-32977); konsolide metin mevzuat.gov.tr
- Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği — RG 6/4/2019-30737 (son değişiklik 10/2/2023-32100)
- Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) — RG 29/6/2016-29757
- 2026 periyodik kontrol taban–tavan ücretleri — TSE yayımı (ikincil kaynak)
Hukuki danışmanlık değildir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayın tarihindeki mevzuat metinlerine dayanır. Mevzuat değişebilir; "doğrulanmalı" diye işaretlenen noktalar ve somut durumunuz için resmî metne ve bir hukukçuya başvurun.